អន្តរជាតិ

បន្ទាប់ពីមានកំ​ហឹងជិត២ឆ្នាំតើជំ​ងឺរាត​ត្បាតCov​id-19នឹងបញ្ចប់នៅ​ពេលណា?

ពិភពលោកទាំងមូលកំពុងរង់ចាំការបញ្ចប់នៃវិបត្តិCovid-19។ប៉ុន្តែការបញ្ចប់នៃជំងឺរាតត្បាតមិនមានន័យថាបញ្ចប់នៃចំនួននៃការឆ្លងមេរោគSARS-CoV-2ទេ។នៅខែមីនាឆ្នាំ២០២០អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO)បានប្រកាសCovid-19 ជាជំងឺរាតត្បាតសកលដោយសារតែការកើនឡើងនៃការឆ្លងនៅក្នុងប្រទេស។ជំងឺរាតត្បាតជាទូទៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការផ្ទុះឡើងនៃការរីករាលដាលដែលកើតឡើងនៅទូទាំងទ្វីប។យោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោកជំងឺរាតត្បាតបច្ចុប្បន្ននឹងត្រូវបានប្រកាសនៅពេលដែល“ការរីករាលដាលCovid-19 ទូទាំងពិភពលោកឈប់” ។”តើរោគរាតត្បាតនេះនឹងបញ្ចប់ដោយរបៀបណាតើវានឹងបញ្ចប់ដូចជំងឺគ្រុនផ្តាសាយជាមួយនឹងការផ្ទុះឡើងតូចតាចឬដូចជាជំងឺផ្តាសាយធម្មតាដែលវាក្លាយទៅជារោគរាតត្បាតដែរឬទេ? យើងមិនដឹងថាការរីករាលដាលនៃវីរុសSARS-CoV-2នឹងបន្តយ៉ាងដូចម្តេចនោះទេ នឹងអាស្រ័យលើសកម្មភាពរួមនិងឧបករណ៍សក្តានុពលរបស់យើងរួមទាំងវ៉ាក់សាំងផងWHO បាននិយាយ។យោងតាមសារព័ត៌មានNewsweekការរាតត្បាតអាស្រ័យទៅលើការរីករាលដាលនៃមេរោគនៅលើពិភពលោក។ ដូច្នេះជំងឺរាតត្បាត Covid-19 អាចនឹងបញ្ចប់។ប៉ុន្តែនៅតែមានការឆ្លងថ្មី សេណារីយ៉ូមួយដែលអាចកើតមានគឺការរីករាលដាលCovid-19 អាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់មួយ។ប៉ុន្តែមិនមែននៅក្នុងកន្លែងផ្សេងទៀតទេ។ នៅពេលនោះCovid-19នឹងក្លាយជាជំងឺរាតត្បាត។ ប្រសិនបើសេណារីយ៉ូនេះកើតឡើងអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថាពិភពលោកត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន!ក្នុងការកំចាត់មេរោគព្រោះវាឆ្លងខ្លាំងហើយមានហានិភ័យនៃការ“រាតត្បាតឡើងវិញ” ។

វាពិបាកក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺរាតត្បាតទាំងស្រុង

យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Maria Van Kerkhoveប្រធានក្រុមបច្ចេកទេសរបស់អង្គការWHO ស្តីពីការទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃជំងឺCovid-19ពិភពលោកបានបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការលុបបំបាត់ Covid-19“តាំងពីដំបូង” ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងអ្នកជំនាញខាងវេជ្ជសាស្ត្រក៏ជឿដែរថាCovid-19អាចក្លាយជារោគរាតត្បាតមានន័យថាមេរោគមិនដែលបាត់ឡើយ។ប៉ុន្តែនៅតែបន្តរីករាលដាល។សម្រាប់មនុស្សមួយចំនួនការដោះស្រាយជាមួយសេណារីយ៉ូដែលCovid-19 ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតអាចធ្វើឱ្យពួកគេអស់កម្លាំងនិងអស់សង្ឃឹម។ទោះយ៉ាងណាអង្គការសុខភាពពិភពលោកកត់សំគាល់ថានៅពេលដែលមេរោគក្លាយជារោគរាតត្បាតកម្រិតនៃការស្លាប់និងករណីធ្ងន់ធ្ងរដែលយើងកំពុងឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះនឹងរលាយបាត់ទៅដោយសារឧបករណ៍និងវិធីព្យាបាលត្រឹមត្រូវពិភពលោកអាចគ្រប់គ្រងនិងរស់នៅជាមួយជំងឺប្រចាំតំបន់។ជនជាតិអាមេរិកខ្លះខកចិត្តដោយសារការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះឡើងវិញខណៈចំនួននៃការឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសកើនឡើងបើទោះបីជាមានវ៉ាក់សាំងការពាររីករាលដាលក៏ដោយ។ការចូលមន្ទីរពេទ្យភាគច្រើនទាក់ទងនឹងមនុស្សដែលមិនបានចាក់វ៉ាក់សាំងទោះបីមានករណីឆ្លងវីរុសក៏ដោយបន្ទាប់ពីការចាក់វ៉ាក់សាំង។លោកវេជ្ជបណ្ឌិតVivekMurthyគ្រូពេទ្យវះកាត់អាមេរិកនាពេលថ្មីៗនេះបានប្រាប់Politicoថាជោគជ័យរបស់អាមេរិកក្នុងការរាតត្បាតជំងឺCovid-19មិនគួរត្រូវបានវាស់វែងដោយនិយាយអំពី“គ្មានករណី”ទេផ្ទុយទៅវិញទាក់ទងនឹង“ មានករណីជាច្រើន“ ការចូលមន្ទីរពេទ្យនិងការស្លាប់តិចជាង” ។ថ្វីត្បិតតែពិភពលោកអាចនឹងខកខានឱកាសដើម្បីលុបបំបាត់ Covid-19ក៏ដោយក៏លោកVan Kerkhoveនៅតែសង្កត់ធ្ងន់ថាសហគមន៍អន្តរជាតិត្រូវការធ្វើឱ្យអស់ពីលទ្ធភាពដើម្បីកាត់បន្ថយការឆ្លង។ លោកស្រីក៏បានចង្អុលទៅផែនការឆ្លើយតបជំងឺរាតត្បាតរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកដែលអំពាវនាវឱ្យមានការធ្វើតេស្តនិងការឃ្លាំមើលការចាក់វ៉ាក់សាំងនិងការអនុវត្តវិធានការកាត់បន្ថយហានិភ័យដូចជាការរឹតបន្តឹងលើការជួបជុំសាធារណៈនិងការធ្វើដំណើរ។ជំងឺរាតត្បាតអេស្បាញឆ្នាំ១៩១៨ដែលជារោគរាតត្បាតដ៏សាហាវបំផុតនៃសតវត្សរ៍ទី២០បានបញ្ចប់នៅពេលដែលមិនមានមនុស្សឆ្លងវីរុសរស់នៅក្នុងសហគមន៍។ ទោះយ៉ាងណានោះបានកើតឡើងដោយចំណាយយ៉ាងហោចណាស់៥០លាននិងប្រហែលមួយភាគបីនៃប្រជាជនពិភពលោកកំពុងឆ្លងមេរោគ។នេះបើយោងតាមTime។ជំងឺរាតត្បាត Covid-19 គឺមានគ្រោះថ្នាក់តិចជាងជំងឺគ្រុនផ្តាសាយអេស្បាញហើយចំនួននៃការឆ្លងដែលត្រូវការដើម្បីទទួលបានអភ័យឯកសិទ្ធិហ្វូងអាចទាបជាងដោយសារវ៉ាក់សាំង។ មកដល់ពេលនេះការរីករាលដាលនៃជំងឺCovid-19 បានបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ជាង៤.៦ លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោកនិងជាង២២៥លាននាក់បានឆ្លង។ ការចាក់ថ្នាំបង្ការរោគអាចជាគន្លឹះក្នុងការបញ្ចប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺរាតត្បាតព្រោះវាជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការចម្លងមេរោគខណៈដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានលើកកម្ពស់យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងជាសកល។

ដំណោះស្រាយនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន

លោកVanKerkhoveបានកត់សម្គាល់ថាប្រទេសដែលមានអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំងខ្ពស់ហើយកង្វះការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅកន្លែងផ្សេងទៀតអាចពន្យារការរីករាលដាលបណ្តាលឱ្យវីរុសរីករាលដាលនៃមេរោគថ្មី។វេជ្ជបណ្ឌិតLarryBrilliantអ្នកជំនាញខាងរោគរាតត្បាតនៃក្រុមអ្នកជំនាញរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកដែលបានជួយលុបបំបាត់ជំងឺអុតស្វាយបាននិយាយថាDeltaអាចជាប្រភេទមេរោគឆ្លងបំផុតដែលមិនធ្លាប់មាន។ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះសហរដ្ឋអាមេរិកឥណ្ឌាចិនក៏ដូចជាបណ្តាប្រទេសដទៃទៀតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបអាហ្វ្រិកនិងអាស៊ីបានជួបការលំបាកក្នុងការដោះស្រាយជាមួយនឹងការបំប្លែងDelta។Brilliantបានកត់សម្គាល់ថាបច្ចុប្បន្ននេះមានតែ១៥%នៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោកប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានចាក់វ៉ាក់សាំងខណៈដែលនៅតែមានប្រទេសជាង១០០ដែលអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំងទាបជាង៥% ។ នេះមានន័យថាពិភពលោកនៅតែមានផ្លូវវែងឆ្ងាយដែលត្រូវទៅមុនពេលបញ្ចប់នៃជំងឺរាតត្បាត។លោក Brilliant បាននិយាយថា“ លុះត្រាតែយើងចាក់វ៉ាក់សាំងការពារប្រជាជននៅជាង២០០ ប្រទេសនោះនឹងនៅតែមានមេរោគថ្មីកើតឡើង”ដោយព្យាករណ៍ថាវីរុស SARS-CoV-2 នៅទីបំផុតនឹងក្លាយទៅជាមេរោគទៅជា“ មេរោគតាមរដូវកាល” ដូចជំងឺផ្តាសាយ។សមត្ថភាពរបស់មេរោគតែមួយអាចធន់នឹងវ៉ាក់សាំងនិងរាលដាលដល់តំបន់ដែលមានអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំងខ្ពស់ធ្វើឲ្យមន្រ្តីសុខាភិបាលមានការព្រួយបារម្ភអំពីការរំពឹងទុកនៃជំងឺរាតត្បាតមិនចេះចប់។ អគ្គនាយកអង្គការ WHO លោក Tedros Adhnom Ghebreyesus បានព្រមានថាគ្មាននរណាម្នាក់មានសុវត្ថិភាពទេរហូតដល់ពិភពលោកទាំងមូលមានសុវត្ថិភាពហើយបានអំពាវនាវឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនូវការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប។ប្រទេសខ្លះដែលមានអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំងខ្ពស់ដូចជាអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលកំពុងរៀបចំផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារប្រជាជនរបស់ខ្លួនខណៈប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជាហៃទីទើបតែទទួលបានវ៉ាក់សាំងដំបូង អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសអ្នកមានបញ្ឈប់ការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារដើម្បីឱ្យប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបមានឱកាសចាក់វ៉ាក់សាំងដល់ប្រជាជនរបស់ខ្លួន។អង្គការសុខភាពពិភពលោកនិយាយថាជំងឺរាតត្បាតនឹងបន្តដរាបណាមានការរីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុងករណីនេះសាមគ្គីភាពពិភពលោកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់៕យោងតាម CNBC, Newsweek, Politico


ជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់ដោយសារCovid-19 នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា (រូបថត៖ AP)

cns

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *