អន្តរជាតិ

ការតវ៉ានៅ​មីយ៉ាន់ម៉ាកំពុង​ពុះកញ្ជ្រោលឡើង

បីសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ារាប់លាននាក់នៅតែប្រមូលផ្តុំគ្នានៅតាមដងផ្លូវនៃការតវ៉ា។កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាបានព្យាយាមបញ្ឈប់របស់ក្រុមអ្នកតវ៉ាដោយរបងនិងកងរថយន្តជាច្រើនគ្រឿងដែលប្រមូលបាននៅទីតាំងសំខាន់ៗ។លោកHannahBeechអ្នកនិពន្ធកាសែតNYTimesពិពណ៌នាអំពីរថពាសដែកដែលដើរល្បាតតាមដងផ្លូវខណៈក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងត្រូវបានរៀបចំនៅលើដំបូល។ការព្រមានមួយត្រូវបានផ្សាយនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាតិថា“ក្រុមអ្នកតវ៉ាកំពុងធ្វើឱ្យមនុស្សញុះញង់ជាពិសេសក្មេងជំទង់ឲ្យចូលទៅក្នុងផ្លូវប្រឈមមុខដែលអាចធ្វើឱ្យពួកគេបាត់បង់ជីវិត”។ប៉ុន្តែអំណាចពីយោធាមិនអាចទប់ស្កាត់រលកនៃការតវ៉ាដោយសន្តិវិធីនៅតាមទីប្រជុំជននិងទីក្រុងរាប់រយនៅថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈដូចជាទីក្រុងYangon, Dawei, Monywa និងHpa-An។Ko Bhone Nay Thitអាយុ១៩ឆ្នាំជានិស្សិតនៅទីក្រុង Mandalayបាននិយាយថា“ ខ្ញុំនឹងលះបង់ជីវិតរបស់ខ្ញុំសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយរបស់យើង” ។”យើងត្រូវតែឈ្នះ”។កាលពីចុងសប្តាហ៍មុននៅទីក្រុង Mandalayមនុស្សពីរនាក់ត្រូវបានសម្លាប់រួមទាំងក្មេងជំទង់អាយុ១៦ ឆ្នាំម្នាក់។នៅល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍សមាជិកម្នាក់នៃកម្លាំងការពារស៊ីវិលនៅទីក្រុងYangonត្រូវបានបាញ់សម្លាប់។ មួយថ្ងៃមុននេះស្ត្រីអាយុ២០ឆ្នាំម្នាក់បានស្លាប់បន្ទាប់ពីត្រូវគេបាញ់ចំក្បាលអំឡុងពេលបាតុកម្មនៅទីក្រុងNaypyidawកាលពីថ្ងៃទី៩ខែកុម្ភៈ។“កូដកម្មទូទៅ”នៅថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈមានការចូលរួមពីថ្នាក់ជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដូចជាមន្រ្តីរាជការបុគ្គលិកធនាគារវេជ្ជបណ្ឌិតអ្នកគិតលុយនៅផ្សារទំនើបបុគ្គលិកផ្នែកទូរគមនាគមន៍និងប្រេងនិងឧស្ម័ននិងអ្នកចែកចាយភីហ្សាបុគ្គលិកKFC។ការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារនេះបានរីកចម្រើនទៅជាចលនាមិនគោរពរដ្ឋស៊ីវិលធ្វើឱ្យខូចប្រព័ន្ធធនាគារនិងបង្កការលំបាកដល់យោធានិងកងកម្លាំងក្នុងអំណាចចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ខែកុម្ភៈ។មីយ៉ាន់ម៉ាធ្លាប់ឃើញមានបាតុកម្មបង្ហូរឈាមកាលពីអតីតកាល។ប៉ុន្តែរឿងនោះមិនបានបញ្ឈប់កូដកម្មទូទៅនៅថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈទេ។នៅទីក្រុង Mandalayលោកស្រីDaw HtayShweដែលជាម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានបាននិយាយថាលោកស្រីបានសរសេរឆន្ទៈមុនពេលចូលរួមបាតុកម្មនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើង។លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា“ខ្ញុំនឹងប្រើជីវិតរបស់ខ្ញុំដើម្បីការពារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសនេះ”។លោកស្រីDawMyintMyintជាស្ត្រីមេផ្ទះម្នាក់នៅទីក្រុងYangonដែលបានចូលរួមក្នុងការតវ៉ានេះដោយសារតែគាត់បាននិយាយថាវាមិនអាចទៅរួចទេក្នុងការរស់នៅនៅពេលដែលកងទ័ពបានកាន់កាប់អំណាច។លោកស្រីបាននិយាយថា“មេដឹកនាំដែលយើងបានបោះឆ្នោតដែលត្រូវបានគេជឿទុកចិត្តនិងគោរពត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ ខ្ញុំនៅទីនេះដើម្បីនិយាយថាខ្ញុំចង់អោយពួកគេត្រូវបានដោះលែង” ។រដ្ឋប្រហារកាលពីថ្ងៃច័ន្ទបានផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលដែលដឹកនាំដោយសម្ព័ន្ធភាពជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ(NLD)ដែលបានចែករំលែកអំណាចជាមួយយោធាអស់រយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក។ទីប្រឹក្សារដ្ឋលោកស្រី Aung San Suu Kyiប្រធានាធិបតី Win Myint និងមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបនៅក្នុងគណបក្សNLD ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។មុនពេលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាចំណាយពេល៥ឆ្នាំក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាស៊ីវិលប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងយោធាដោយផ្ទាល់អស់រយៈពេលជិតកន្លះសតវត្សរ៍។គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី២២កុម្ភៈមនុស្សជាង៥៦០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារ។ នៅរសៀលថ្ងៃដដែលយ៉ាងហោចណាស់បាតុករ១៥០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅទីប្រជុំជនPyinmana ជិតរដ្ឋធានីNaypyidaw។ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋដែលជំនួសរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាបានដកហូតសេរីភាពស៊ីវិលជាច្រើនដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការឃុំខ្លួនដោយគ្មានកំណត់ហើយប៉ូលីសមានសិទ្ធិស្វែងរកដោយគ្មានបទបញ្ជា។រដ្ឋាភិបាលយោធាក៏បានបន្តដាក់កម្រិតលើអ៊ីនធឺណេតនិងគមនាគមន៍ដើម្បីរារាំងក្រុមបាតុករមិនឱ្យភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នា។រលកនៃការតវ៉ាកាន់តែក្តៅគគុកនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្វើឱ្យសកម្មជនក្នុងស្រុកនិងបរទេសជាច្រើនមានការព្រួយបារម្ភថាទាហាននឹងបាត់បង់ការអត់ធ្មត់និងបង្ក្រាបចលនានេះយ៉ាងខ្លាំង។សហគមន៍អន្តរជាតិក៏ថ្កោលទោសចំពោះរដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាដែរ។រដ្ឋបាលJoeBidenបានដាក់ទណ្ឌកម្មហិរញ្ញវត្ថុទៅលើរដ្ឋប្រហារនិងពួកសហការីរបស់ពួកគេ។ជាមួយគ្នានេះទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាខ្លួននឹងឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោកAntony J Blinken បានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម Twitter ថា“ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះអ្នកដែលប្រព្រឹត្តិអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងជនជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាពីព្រោះពួកគេទាមទារការស្តាររដ្ឋាភិបាលដែលបានជាប់ឆ្នោត។ថ្ងៃទី ២១ ខែកុម្ភៈ។អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិលោកAntonio Guterres បានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹង“ កម្លាំងឃោរឃៅ”នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានិងបានជំរុញឱ្យកងទ័ពបញ្ឈប់ការបង្ក្រាបនិងការដោះលែងអ្នកទោសជាបន្ទាន់។លោកGuterresបាននិយាយថា”ថ្ងៃនេះខ្ញុំជំរុញឱ្យកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជាបន្ទាន់ដោះលែងអ្នកទោសបញ្ឈប់អំពើហិង្សា។ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនិងឆន្ទៈរបស់ប្រជាជនដែលបានសម្តែងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតថ្មីៗ” រដ្ឋប្រហារមិនមានកន្លែងនៅក្នុងពិភពទំនើបរបស់យើងទេ “។នៅលើបណ្តាញសង្គមTwitter អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្រ្តាលីលោក Kevin Rudd បានអំពាវនាវឱ្យមានអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់និងជាការសំរេចចិត្តដោយអស ប។ ដើម្បីការពារ“ ការបង្ហូរឈាមដ៏ច្រើន” ។ លោកបានបន្ថែមថាប្រទេសទាំងអស់គួរតែគាំទ្ររឿងនេះ។ទន្ទឹមនឹងនេះអតីតរដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាPouSothirakបច្ចុប្បន្នជាទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលបាននិយាយថាសហគមន៍អន្តរជាតិគួរតែ “ជៀសវាងវិធីសាស្រ្តប្រឈមមុខគ្នាហើយចៀសវាងការប្រើប្រាស់អន្តរាគមន៍យោធា” ។ លោកបានជំរុញឱ្យអាស៊ានធ្វើសកម្មភាពតាមរយៈការទូតដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនូវភាពវឹកវរក្នុងសង្គមនិងការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើសលប់នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកជំនាញជាច្រើនជឿជាក់ថាការដាក់ទណ្ឌកម្មឬការអំពាវនាវពីសហគមន៍អន្តរជាតិមិននាំមកនូវផលប៉ះពាល់ច្រើនដល់ស្ថានភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទេ។អតីតឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាំងហ្គាពួរលោក Bilahari Kausikanបានអះអាងថាមិនមានអ្វីច្រើនទេដែលអន្តរជាតិនិងតំបន់ត្រូវធ្វើ។ប៉ុន្តែបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភនិងកង្វះការឯកភាពគ្នារវាងប្រទេស។លោក Kausikan បានមានប្រសាសន៍ថា“ មិនមានប្រទេសអង្គការក្នុងតំបន់ឬអន្តរជាតិដែលមានអានុភាពច្រើនទេរួមមានប្រទេសចិននិងអាស៊ាន។ សម្រាប់ខ្ញុំអាទិភាពបន្ទាន់គឺដើម្បីការពារការបង្ហូរឈាមគ្នាច្រើន។នោះតម្រូវឱ្យមានការអត់ធ្មត់ទាំងសងខាង។លោកKausikanបាននិយាយថា“ក្តីសង្ឃឹមដែលដួលសន្លប់”គឺស្ថិតនៅក្នុងការសម្របសម្រួលរវាងកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ានិងលោកស្រីSuu Kyiដែលលោកគិតថាមិនមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។លោកបាននិយាយថា“ ប៉ុន្តែរឿងនេះមើលទៅដូចជាមិនអាចទៅរួចទេ។ ទាំងលោកស្រីAungSuuKyiនិងពួកឧត្តមសេនីយ៍មើលឃើញថានយោបាយគឺជាល្បែងបូកសរុបហើយពួកគេទាំងពីរមិនទំនងនឹងសម្របសម្រួលគ្នាឡើយ”៕យោងតាមNYTimes, SCMP, Vox

រូបភាពAP

cns

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *